Autorzy badań naukowych potwierdzają, że składniki diety odgrywają kluczową rolę w regulacji stanu zapalnego, wpływając na przebieg wielu chorób przewlekłych, takich jak miażdżyca [1], nowotwory [2,3], cukrzyca [4], astma [5], depresja [6] oraz zespół metaboliczny [4]. Odpowiednio zbilansowana dieta może wspierać zdrowie i redukować ryzyko występowania tych schorzeń.
Wskaźnik DII – czym jest?
Dietary Inflammatory Index (DII) to specjalistyczny algorytm opracowany na podstawie badań naukowych przeprowadzonych w latach 1950–2010. Pozwala on klasyfikować diety pod kątem ich potencjału zapalnego – od najbardziej przeciwzapalnych po skrajnie prozapalne. DII ocenia wpływ 45 składników żywności na markery stanu zapalnego, takie jak IL-1β, IL-4, IL-6, IL-10, TNF-α i CRP [7].
Jakie składniki wpływają na stan zapalny?
W Tabeli 1. przedstawiono składniki wskaźnika DII. Określono, czy poszczególne 45 składników miały wpływ na:
- wzrost (+1),
- spadek (-1),
- nie miały wpływu (0)
na markery stanu zapalnego. Warto dodać, że autorzy wskaźnika DII jako elementy uwzględnili nie tylko makro- i mikroskładniki diety, ale także bioaktywne składniki żywności, herbaty i przypraw, co umożliwia kompleksową analizę wzorców żywieniowych [7].
Tabela 1. Elementy wskaźnika DII [7].
Dlaczego wskaźnik DII jest ważny?
Wskaźnik DII znajduje zastosowanie w badaniach epidemiologicznych i przesiewowych, pomagając ocenić ryzyko rozwoju chorób związanych z przewlekłym stanem zapalnym. Standaryzacja DII opiera się na średnim, globalnym spożyciu ocenianych składników, określonym na podstawie danych z 11 krajów.
Jakie korzyści niesie analiza DII?
- Umożliwia ocenę ogólnego wpływu diety na stan zapalny organizmu,
- Pomaga w profilaktyce chorób przewlekłych,
- Może być wykorzystywana w badaniach naukowych,
- Pozwala na lepsze dopasowanie diety do potrzeb zdrowotnych każdej osoby [8-10].
Wskaźnik DII jest coraz częściej wykorzystywany przez badaczy na całym świecie, a jego skuteczność została potwierdzona w licznych publikacjach naukowych. Analiza potencjału zapalnego diety może stanowić cenne narzędzie w profilaktyce zdrowotnej i poprawie jakości życia [8-10].
Znaczenie diety w redukcji stanu zapalnego
Dieta jest kluczowym czynnikiem wpływającym na stan zapalny organizmu i jednym z głównych elementów stylu życia, który wpływa na ryzyko chorób sercowo-naczyniowych (cardiovascular disease, CVD) [11,12]. Najlepiej przebadaną dietą o działaniu przeciwzapalnym jest dieta śródziemnomorska, której prewencyjne stosowanie może znacząco zmniejszyć ryzyko rozwoju CVD.
Badania epidemiologiczne wskazują, że zdrowe wzorce żywieniowe, obejmujące wysokie spożycie warzyw, owoców, roślin strączkowych, produktów pełnoziarnistych, ryb i niskotłuszczowego nabiału oraz składników bogatych w przeciwutleniacze (np. kwasy tłuszczowe omega-3 i flawonoidy), są związane ze zmniejszeniem przewlekłego stanu zapalnego, redukcją stresu oksydacyjnego oraz poprawą funkcji śródbłonka. Natomiast dieta zachodnia, oparta na wysoko przetworzonej żywności, rafinowanych węglowodanach, czerwonym i przetworzonym mięsie, tłuszczach nasyconych i nadmiarze sodu, przyczynia się do rozwoju przewlekłego stanu zapalnego i zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych [13-17].
Podsumowanie
Dostosowanie diety do zasad żywienia przeciwzapalnego może znacząco zmniejszyć ryzyko chorób sercowo-naczyniowych i wspierać ogólną kondycję organizmu. Wskaźnik DII (Dietary Inflammatory Index) to narzędzie szeroko wykorzystywane w badaniach naukowych do analizy wpływu diety na stan zapalny i zdrowie.
Wskaźnik DII to cenne narzędzie dla specjalistów które pozwala ocenić wpływ diety na stan zapalny organizmu. Ułatwia personalizację jadłospisów, wspiera monitorowanie efektów dietoterapii i pomaga w prewencji oraz leczeniu chorób przewlekłych. Dzięki DII dietetycy mogą świadomie dobierać produkty, tworząc plany żywieniowe sprzyjające redukcji stanu zapalnego i poprawie zdrowia pacjentów.
Dowiedz się więcej o roli diety w redukcji stanu zapalnego i zadbaj o swoje zdrowie już dziś!
Piśmiennictwo
- Pearson T., Mensah G., Alexander R. i wsp.: Markers of inflammation and cardiovascular disease: application to clinical and public health practice: a statementfor healthcare professionals from the Centers for Disease Control and Prevention and the American Heart Association 2003, Circulation 107, 499–511
- Keibel A., Singh V., Sharma M.: Inflammation, microenvironment, and the immune system in cancer progression. Curr Pharm Des 2009, 15, 1949–1955.
- Terzic J., Grivennikov S., Karin E. i wsp.: Inflammation and colon cancer. Gastroenterology 2010, 138, 2101–2114
- Galassetti P.: Inflammation and oxidative stress in obesity, metabolic syndrome, and diabetes. Exp Diabetes Res 2012, 943706.
- Killeen K., Skora E.: Pathophysiology, diagnosis, and clinical assessment of asthma in the adult. Nurs Clin North Am 2013, 48, 11–23
- Wium-Andersen M., Orsted D., Nielsen S. i wsp.: Elevated C-reactive protein levels, psychological distress, and depression in 73,131 individuals. JAMA Psychiatry2013, 70, 176–184.
- Shivappa, N.; Steck, S. E.; Hurley, T. G.; Hussey, J. R.; Hébert, J. R. Designing and Developing a Literature-Derived, Population-Based Dietary Inflammatory Index.Public Health Nutr. 2014, 17 (8), 1689–1696. https://doi.org/10.1017/S1368980013002115.
- Oliveira T., Bressan J., Pimenta A. i wsp.: Dietary inflammatory index and prevalence of overweight and obesity in Brazilian graduates from the Cohort ofUniversities of Minas Gerais, Nutrition. 2019, doi: 10.1016/j.nut.2019.110635
- Asthon M., Dean O., Marx W. i wsp.: Diet quality, dietary inflammatory index and body mass index as predictors of response to adjunctive N-acetylcysteine andmitochondrial agents in adults with bipolar disorder: A sub-study of a randomised placebo-controlled trial.Aust N Z J Psychiatry. 2019, doi:10.1177/0004867419882497.
- Alipoor E., Karimbeiki R., Shivappa N. i wsp.: Dietary inflammatory index and parameters of diet quality in normal weight and obese patients undergoinghemodialysis.Nutrition. 2019, 61:32-37. doi: 10.1016/j.nut.2018.09.036.
- Mazidi, M.; Pennathur, S.; Afshinnia, F. Link of Dietary Patterns with Metabolic Syndrome: Analysis of the National Health and Nutrition Examination Survey. Nutr &Diabetes 2017, 7 (3), e255–e255. https://doi.org/10.1038/nutd.2017.11
- Choi, J.-H.; Woo, H. D.; Lee, J.-H.; Kim, J. Dietary Patterns and Risk for Metabolic Syndrome in Korean Women: A Cross-Sectional Study. Medicine 2015, 94 (34),e1424. https://doi.org/10.1097/MD.0000000000001424.
- Dinu, M.; Pagliai, G.; Angelino, D.; Rosi, A.; Dall’Asta, M.; Bresciani, L.; Ferraris, C.; Guglielmetti, M.; Godos, J.; Del Bo’, C.; Nucci, D.; Meroni, E.; Landini, L.; Martini, D.;Sofi, F. Effects of Popular Diets on Anthropometric and Cardiometabolic Parameters: An Umbrella Review of Meta-Analyses of Randomized Controlled Trials.Advances in Nutrition 2020, 11 (4), 815–833. https://doi.org/10.1093/advances/nmaa006.
- Soltani, S.; Chitsazi, M. J.; Salehi-Abargouei, A. The Effect of Dietary Approaches to Stop Hypertension (DASH) on Serum Inflammatory Markers: A SystematicReview and Meta-Analysis of Randomized Trials. Clinical Nutrition 2018, 37 (2), 542–550. https://doi.org/10.1016/j.clnu.2017.02.018.
- Tosti, V.; Bertozzi, B.; Fontana, L. Health Benefits of the Mediterranean Diet: Metabolic and Molecular Mechanisms. The Journals of Gerontology: Series A2018, 73(3), 318–326. https://doi.org/10.1093/gerona/glx227
- Christ, A.; Lauterbach, M.; Latz, E. Western Diet and the Immune System: An Inflammatory Connection. Immunity 2019, 51 (5), 794–811.https://doi.org/10.1016/j.immuni.2019.09.020.
- Hart, M. J.; Torres, S. J.; McNaughton, S. A.; Milte, C. M. Dietary Patterns and Associations with Biomarkers of Inflammation in Adults: A Systematic Review ofObservational Studies. Nutr J 2021, 20 (1), 24. https://doi.org/10.1186/s12937-021-00674-9.

